HMI Panel Nedir? Üretim Hatlarında Ne İşe Yarar?

HMI Panel Nedir? Üretim Hatlarında Ne İşe Yarar?

HMI, İngilizce “Human Machine Interface” ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçede insan-makine arayüzü olarak adlandırılır. HMI panel, operatörün bir makineyi veya üretim hattını kontrol etmesini ve sistemdeki bilgileri ekran üzerinden takip etmesini sağlar.

Üretim miktarı, motor hızı, sıcaklık, basınç, alarm ve çalışma durumu gibi bilgiler HMI panelde görüntülenebilir. Operatör, yetkisi dâhilindeki ayarları bu ekran üzerinden değiştirebilir.

HMI panel çoğunlukla PLC ile birlikte çalışır. PLC makinenin kontrol programını yürütürken HMI, operatör ile kontrol sistemi arasındaki iletişimi sağlar.

HMI Panel Nasıl Çalışır?

HMI panel; PLC, inverter, servo sürücü veya diğer kontrol cihazlarıyla haberleşerek sistemdeki bilgileri ekranda gösterir.

Operatör HMI üzerinden bir komut verdiğinde bu bilgi PLC’ye iletilir. PLC, program ve güvenlik koşullarını kontrol ettikten sonra ilgili motoru, valfi veya diğer ekipmanı çalıştırır.

Örneğin operatör HMI ekranından konveyör hızını değiştirebilir. Girilen değer PLC’ye veya invertere aktarılır ve motor hızı belirlenen sınırlar içerisinde ayarlanır.

HMI Panelde Hangi Bilgiler Gösterilebilir?

HMI ekranında görüntülenecek bilgiler makinenin yapısına ve üretim sürecine göre değişir. Yaygın olarak şu bilgiler takip edilebilir:

• Makinenin çalışma ve duruş durumu
• Üretim miktarı
• Motor hızı
• Sıcaklık ve basınç değerleri
• Tank veya depo seviyesi
• Sensörlerin açık-kapalı durumu
• Aktif alarm ve arızalar
• Geçmiş alarm kayıtları
• Bakım zamanı uyarıları
• Ürün reçeteleri
• Manuel ve otomatik çalışma seçenekleri

Bilgilerin anlaşılır ve düzenli gösterilmesi, operatörün makineyi daha kolay yönetmesine yardımcı olur.

HMI Panel Nerelerde Kullanılır?

HMI paneller farklı sektörlerde ve makine türlerinde kullanılabilir:

• Dolum ve paketleme makineleri
• Konveyör sistemleri
• Kesme ve şekillendirme hatları
• Gıda üretim makineleri
• Plastik ve metal işleme sistemleri
• Pompa ve fan kontrol panoları
• Otomatik montaj makineleri
• Su arıtma sistemleri
• Isıtma ve soğutma uygulamaları
• Depolama ve taşıma sistemleri

Basit makinelerde küçük ekranlı bir HMI yeterli olabilirken çok sayıda istasyonun bulunduğu üretim hatlarında daha büyük ve gelişmiş paneller kullanılabilir.

HMI ile PLC Arasındaki Fark Nedir?

PLC ve HMI birbirini tamamlayan ancak farklı görevleri olan iki otomasyon ürünüdür.

PLC, sensörlerden gelen sinyalleri değerlendirir ve makinenin kontrol programını çalıştırır. HMI ise sistemdeki bilgileri operatöre gösterir ve operatör komutlarını PLC’ye iletir.

PLC olmadan kullanılan bir HMI bazı cihazlarla doğrudan haberleşebilse de birçok makine uygulamasında asıl kontrol işlemleri PLC tarafından gerçekleştirilir. HMI ekranının kapanması, PLC çalışmaya devam ettiği sürece makinenin kontrol programını her zaman durdurmayabilir; ancak operatörün sistemi izlemesi ve komut vermesi zorlaşır.

HMI Panelin Sağladığı Avantajlar

HMI kullanımı üretim ve makine yönetiminde çeşitli avantajlar sağlayabilir:

• Makinenin tek ekrandan takip edilmesi
• Arıza ve alarmların daha kolay görülmesi
• Üretim değerlerinin hızlı değiştirilmesi
• Fiziksel buton sayısının azaltılması
• Ürün reçetelerinin saklanması
• Operatör yetkilerinin sınırlandırılması
• Üretim adetlerinin görüntülenmesi
• Bakım sürelerinin takip edilmesi

Bu avantajların elde edilebilmesi için ekran tasarımının sade, anlaşılır ve kullanıcıya uygun hazırlanması gerekir.

HMI Panel Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?

HMI panel seçiminde yalnızca ekran büyüklüğüne göre karar verilmemelidir. Teknik uyumluluk ve çalışma ortamı da değerlendirilmelidir.

Ürün seçiminde şu özellikler kontrol edilmelidir:

• Ekran boyutu ve çözünürlüğü
• Dokunmatik ekran türü
• PLC ile haberleşme uyumluluğu
• Ethernet ve seri bağlantılar
• Desteklenen haberleşme protokolleri
• Hafıza ve veri kayıt kapasitesi
• USB veya hafıza kartı desteği
• Çalışma sıcaklığı
• Pano kesim ölçüsü
• Toz ve neme karşı koruma özellikleri

Makinenin kullanılacağı ortam yağlı, tozlu veya nemliyse panelin koruma yapısı özellikle dikkate alınmalıdır.

HMI Ekran Tasarımı Nasıl Olmalı?

HMI ekranında çok fazla renk, buton ve gereksiz bilgi kullanılması operatörün sistemi anlamasını zorlaştırabilir. Ekranlar makinenin çalışma sırasına göre düzenlenmelidir.

İyi bir HMI tasarımında;

• Önemli değerler kolayca görülebilmeli,
• Alarm mesajları açık şekilde yazılmalı,
• Butonların görevleri anlaşılır olmalı,
• Kritik ayarlar şifreyle korunmalı,
• Renkler tutarlı kullanılmalı,
• Manuel ve otomatik çalışma ekranları ayrılmalı,
• Operatöre gerekli yönlendirmeler sunulmalıdır.

Alarm ekranında yalnızca hata kodunun değil, problemin hangi bölümde meydana geldiğinin gösterilmesi arıza tespitini kolaylaştırabilir.

Arızalı HMI Panel Değiştirilebilir mi?

Arızalanan HMI panel aynı modelle değiştirilebilir. Ancak yeni panelin çalışması için mevcut HMI proje dosyasının veya yedeğinin bulunması gerekebilir.

Aynı model üretimden kaldırılmışsa yeni nesil bir panel kullanılabilir. Bu durumda ekran projesinin dönüştürülmesi veya yeniden hazırlanması ve PLC haberleşmesinin kontrol edilmesi gerekir.

Yeni ürün seçilirken şu bilgiler paylaşılmalıdır:

• HMI panelin tam model kodu
• PLC marka ve modeli
• Kullanılan haberleşme bağlantısı
• Pano kesim ölçüsü
• Mevcut proje yedeğinin durumu
• Panelin ön ve arka etiket fotoğrafları

Yalnızca ekran ölçüsünün aynı olması, yeni panelin mevcut sistemle uyumlu olacağı anlamına gelmez.

Fark Otomasyon HMI Panel Ürünleri

Fark Otomasyon; makine üreticileri, fabrikalar ve endüstriyel işletmeler için farklı ekran boyutlarında HMI paneller, PLC’ler, inverterler, servo sistemler ve otomasyon ürünleri sunar.

Gebze, Çayırova, Dilovası, Kocaeli, Tuzla ve İstanbul Anadolu Yakası’ndaki işletmeler, ihtiyaç duydukları HMI panelin model kodunu veya etiket fotoğrafını paylaşarak stok durumu ve uygun alternatifler hakkında bilgi alabilir.

Makinenize uygun HMI panel ve otomasyon ürünleri için Fark Otomasyon ile iletişime geçin.