PLC Arızası Nasıl Anlaşılır? En Sık Görülen Belirtiler

PLC Arızası Nasıl Anlaşılır? En Sık Görülen Belirtiler

PLC’nin çalışmaması, bir makinenin veya üretim hattının tamamen durmasına neden olabilir. Ancak makine çalışmadığında sorun her zaman doğrudan PLC’den kaynaklanmaz. Güç kaynağı, sensör, kablo bağlantısı, emniyet devresi, program veya haberleşme problemi de PLC arızası gibi görünebilir.

Parça değişimine karar vermeden önce belirtilerin sistemli şekilde incelenmesi gerekir. PLC üzerindeki durum ışıkları, giriş-çıkış sinyalleri ve hata kayıtları problemin kaynağını belirlemeye yardımcı olabilir.

Enerjili otomasyon panolarındaki ölçüm ve müdahaleler yalnızca yetkili kişiler tarafından gerçekleştirilmelidir.

PLC Arızasının Yaygın Belirtileri

PLC veya bağlantılı sistemde problem olduğunu gösterebilecek başlıca belirtiler şunlardır:

• PLC güç ışığının yanmaması
• RUN ışığının sönmesi
• ERROR veya FAULT ışığının yanması
• PLC’nin sürekli yeniden başlaması
• Giriş sinyallerinin algılanmaması
• Çıkışların çalışmaması
• HMI panelin PLC ile haberleşememesi
• İnverter ve diğer cihazlarla iletişimin kesilmesi
• Programın çalışmaması
• Bazı giriş veya çıkışların düzensiz davranması
• PLC’nin aşırı ısınması
• Makinenin beklenmedik şekilde durması

Bu belirtiler PLC arızasını gösterebilir ancak kesin teşhis için güç, bağlantı ve çevre koşulları da kontrol edilmelidir.

1. PLC Güç Işığı Yanmıyor

PLC üzerindeki güç ışığı yanmıyorsa cihazın besleme gerilimi kesilmiş veya güç devresinde sorun oluşmuş olabilir.

Kontrol edilmesi gereken başlıca noktalar şunlardır:

• Ana besleme durumu
• İlgili sigorta veya devre kesici
• Endüstriyel güç kaynağının çıkışı
• PLC’nin besleme gerilimi
• Güç bağlantı terminalleri
• Kablo ve soketler
• Güç kaynağının kapasitesi

Doğru besleme gerilimi bulunduğu hâlde PLC’nin güç ışığı yanmıyorsa cihazın iç güç devresinde arıza bulunabilir.

2. RUN Işığı Yanmıyor

RUN ışığı, PLC işlemcisinin programı çalıştırdığını gösterebilir. Işığın kapalı olması PLC’nin STOP modunda bulunduğu veya programı çalıştırmasını engelleyen bir hata oluştuğu anlamına gelebilir.

Şu durumlar kontrol edilmelidir:

• PLC’nin RUN veya STOP konumu
• İşlemci hata kaydı
• Programın PLC içerisinde bulunup bulunmadığı
• Hafıza veya pil uyarıları
• Eksik veya arızalı modüller
• Donanım yapılandırması
• Güvenlik ve başlatma koşulları

PLC’yi doğrudan RUN moduna almak, hata nedeni anlaşılmadan yapılmamalıdır. Makinenin beklenmedik şekilde hareket etme ihtimali değerlendirilmelidir.

3. ERROR veya FAULT Işığı Yanıyor

ERROR, FAULT veya benzeri bir ışığın yanması PLC’nin donanım, program, hafıza veya haberleşme hatası algıladığını gösterebilir.

Hatanın kesin anlamı marka ve modele göre değişir. Bu nedenle LED’in sabit mi yoksa yanıp söner şekilde mi yandığı kayıt altına alınmalı ve ürünün teknik dokümanındaki hata açıklaması kontrol edilmelidir.

Programlama yazılımı üzerinden bağlanılabiliyorsa tanı ekranında ayrıntılı hata kodu görülebilir.

4. PLC Sürekli Yeniden Başlıyor

PLC’nin tekrar tekrar kapanıp açılması çoğunlukla besleme gerilimi veya güç kaynağı kapasitesiyle ilişkili olabilir.

Muhtemel nedenler şunlardır:

• Düşük veya kararsız besleme gerilimi
• Yetersiz güç kaynağı
• Aynı anda devreye giren valf ve rölelerin oluşturduğu gerilim düşmesi
• Gevşek besleme bağlantısı
• Kısa devre yapan saha ekipmanı
• Aşırı sıcaklık
• PLC donanım arızası

Sorunun belirli bir çıkış çalıştığında meydana gelmesi, bağlı yük veya güç kaynağı tarafının incelenmesi gerektiğini gösterebilir.

5. Giriş Işığı Yanmıyor

Sensör veya buton çalıştığı hâlde PLC giriş ışığı yanmıyorsa problem PLC’den önceki saha bağlantısında olabilir.

Kontrol edilmesi gerekenler:

• Sensörün enerji durumu
• Sensörün PNP veya NPN çıkışı
• Kablo ve konnektörler
• PLC giriş ortak bağlantısı
• Giriş gerilimi
• İlgili terminal ve klemens
• Sensörün algılama mesafesi

PLC giriş terminaline doğru sinyal ulaştığı hâlde giriş ışığı değişmiyorsa ilgili giriş kanalında arıza bulunabilir.

6. Çıkış Işığı Yanıyor Ancak Ekipman Çalışmıyor

PLC çıkış ışığı yanmasına rağmen motor, valf veya röle çalışmıyorsa problem her zaman PLC’de olmayabilir.

Şu noktalar kontrol edilmelidir:

• Çıkışın besleme gerilimi
• Ara röle veya kontaktör
• Sigorta ve koruma elemanları
• Saha kablosu
• Valf veya bobin
• Ortak çıkış bağlantısı
• PLC çıkış tipinin yüke uygunluğu

PLC LED’i yanıyor ancak çıkış terminalinde beklenen sinyal oluşmuyorsa çıkış kanalında hasar bulunabilir.

7. Çıkış Işığı Yanmıyor

PLC programı ilgili çıkışı aktifleştirmiyorsa önce çalışma koşullarının oluşup oluşmadığı kontrol edilmelidir.

Bir çıkışın çalışması için sensör, zamanlayıcı, emniyet devresi veya farklı bir süreç koşulu bekleniyor olabilir. Program izleme imkânı varsa ilgili çıkışın neden aktif olmadığı yetkili otomasyon personeli tarafından incelenebilir.

Program koşulları doğru olduğu hâlde çıkış çalışmıyorsa işlemci, program veya modül problemi değerlendirilebilir.

8. HMI ile PLC Haberleşmiyor

HMI panelde “PLC bağlantısı yok” veya benzeri bir uyarı görülmesi PLC’nin arızalı olduğu anlamına gelmeyebilir.

Muhtemel nedenler şunlardır:

• Haberleşme kablosunun çıkması
• Ethernet veya seri bağlantı problemi
• Yanlış IP adresi
• Farklı cihaz adresi
• Haberleşme hızı veya protokol uyumsuzluğu
• HMI ayarlarının değişmesi
• Ağ anahtarı veya haberleşme modülü problemi
• PLC’nin STOP ya da hata durumuna geçmesi

PLC üzerindeki haberleşme ışıkları ve ağ bağlantıları kontrol edilerek problemin hangi tarafta olduğu belirlenebilir.

9. PLC Bazı Giriş veya Çıkışları Görmüyor

PLC’nin yalnızca belirli kanallarının çalışmaması, ilgili giriş-çıkış modülünde veya bağlantıda problem bulunduğunu gösterebilir.

Öncelikle sinyalin başka bir kanalda test edilmesi yerine üretici prosedürleri ve makinenin güvenlik koşulları dikkate alınmalıdır. Yanlış bağlantı, sağlam bir kanala da zarar verebilir.

Modül üzerindeki LED’ler, terminal bağlantıları ve program adresleri kontrol edilmelidir.

10. PLC Aşırı Isınıyor

Pano içerisindeki yüksek sıcaklık PLC’nin kararsız çalışmasına ve kullanım ömrünün kısalmasına neden olabilir.

Aşırı ısınmanın nedenleri şunlar olabilir:

• Yetersiz pano havalandırması
• Kirli veya tıkalı fan filtresi
• İnverterlerin PLC’ye çok yakın yerleştirilmesi
• Üreticinin montaj boşluklarına uyulmaması
• Yüksek ortam sıcaklığı
• Gevşek elektrik bağlantıları
• PLC iç donanım problemi

PLC’nin çalışma sıcaklığı, ürün dokümanında belirtilen değerler içerisinde tutulmalıdır.

11. Program veya Hafıza Problemleri

PLC enerjisi kesildikten sonra programın kaybolması, tarih-saat bilgisinin sıfırlanması veya belirli değerlerin silinmesi hafıza ya da pil sorunuyla ilişkili olabilir.

Bazı PLC modellerinde değiştirilebilir pil bulunurken bazı modeller farklı hafıza yapıları kullanır. Pil değişimi ve yedekleme işlemleri modelin kullanım kılavuzuna göre yapılmalıdır.

Herhangi bir müdahaleden önce PLC programının güncel yedeğinin alınması önemlidir.

PLC Arızası mı, Başka Bir Sorun mu?

PLC değiştirilmeden önce aşağıdaki sistemlerin kontrol edilmesi gereksiz ürün değişimini önleyebilir:

• Endüstriyel güç kaynağı
• Sigorta ve devre kesiciler
• Acil durdurma devresi
• Emniyet rölesi
• Sensörler
• Ara röleler
• Kontaktör ve termik röle
• HMI haberleşmesi
• İnverter alarmı
• Kablo ve klemens bağlantıları

Makine çalışmıyor diye PLC’nin arızalı olduğu varsayılmamalıdır.

PLC Değiştirilmeden Önce Yapılması Gerekenler

PLC’nin arızalı olduğu doğrulanırsa ürün sökülmeden önce mümkünse şu bilgiler hazırlanmalıdır:

• PLC program yedeği
• Tam model kodu
• Bağlı genişleme modülleri
• Haberleşme ayarları
• Giriş-çıkış listesi
• Elektrik şeması
• Hata ışıklarının fotoğrafı
• Etiket ve bağlantı fotoğrafları

Aynı model bulunamıyorsa yeni PLC’ye geçiş için program ve donanım uyumluluğunun değerlendirilmesi gerekir.

Fark Otomasyon PLC Ürünleri

Fark Otomasyon; makine üreticileri ve fabrikalar için PLC, genişleme modülü, HMI panel, güç kaynağı, sensör ve çeşitli otomasyon ürünleri sunar.

Gebze, Çayırova, Dilovası, Kocaeli, Tuzla ve İstanbul Anadolu Yakası’ndaki işletmeler, arızalı ürünün model kodunu ve etiket fotoğrafını paylaşarak stok durumu ve uygun alternatifler hakkında bilgi alabilir.

Arızalı PLC’nizin yerine uygun ürün seçenekleri için Fark Otomasyon ile iletişime geçin.