PLC Seçerken Dikkat Edilmesi Gereken 8 Özellik

PLC Seçerken Dikkat Edilmesi Gereken 8 Özellik

PLC seçimi, bir makinenin veya üretim hattının çalışma kapasitesini doğrudan etkileyen önemli kararlardan biridir. Yetersiz özelliklere sahip bir PLC sistemin ihtiyaçlarını karşılamayabilir; gereğinden yüksek kapasiteli bir model ise proje maliyetini artırabilir.

Doğru ürünü belirlemek için makinenin mevcut ihtiyaçlarının yanında ileride yapılabilecek geliştirmeler de dikkate alınmalıdır. PLC satın almadan önce aşağıdaki sekiz özellik mutlaka değerlendirilmelidir.

1. Dijital Giriş ve Çıkış Sayısı

PLC seçiminde ilk olarak makinedeki dijital giriş ve çıkışların sayısı belirlenmelidir.

Butonlar, sınır anahtarları ve birçok sensör dijital giriş olarak kullanılır. Kontaktörler, röleler, valfler ve ikaz lambaları ise dijital çıkışlara bağlanabilir.

Giriş-çıkış listesi hazırlanırken şu ekipmanlar ayrı ayrı sayılmalıdır:

• Başlatma ve durdurma butonları
• Acil durdurma sinyalleri
• Yaklaşım ve fotosel sensörleri
• Sınır anahtarları
• Kontaktör ve röleler
• Solenoid valfler
• İkaz lambaları ve sesli uyarılar
• Sürücülere gönderilen komutlar

PLC kapasitesinin tamamını ilk projede kullanmak yerine ileride eklenebilecek ekipmanlar için uygun miktarda boş giriş ve çıkış bırakılması faydalıdır.

2. Analog Giriş ve Çıkış İhtiyacı

Sıcaklık, basınç, seviye, debi ve hız gibi değişken değerler analog sinyallerle takip edilebilir. Projede bu tür ölçümler bulunuyorsa PLC’nin analog giriş veya çıkış desteği kontrol edilmelidir.

Yaygın analog sinyal türleri arasında 0–10 V ve 4–20 mA bulunur. Kullanılacak sensör ve cihazların sinyal tipiyle PLC veya analog modülün uyumlu olması gerekir.

Termokupl ve sıcaklık sensörleri için bazı durumlarda özel ölçüm modüllerine ihtiyaç duyulabilir.

3. Besleme Gerilimi ve Çıkış Tipi

PLC’nin çalışma gerilimi, pano içerisindeki güç kaynağıyla uyumlu olmalıdır. Farklı modeller AC veya DC besleme ile çalışabilir.

PLC çıkışları röleli, transistörlü veya farklı elektronik yapılarda olabilir. Çıkış tipi, kontrol edilecek ekipmana ve anahtarlama hızına göre seçilmelidir.

Örneğin yüksek hızlı darbe çıkışı gerektiren uygulamalarda uygun transistör çıkışlı model gerekebilir. Standart açma-kapama uygulamalarında ise proje koşullarına göre röle çıkışı değerlendirilebilir.

4. Haberleşme Protokolleri

PLC’nin HMI panel, inverter, servo sürücü, uzak giriş-çıkış modülü veya üst seviye yazılımlarla haberleşmesi gerekebilir.

Bu nedenle kullanılacak cihazların desteklediği iletişim özellikleri proje başlangıcında belirlenmelidir. Ethernet tabanlı bağlantılar, seri haberleşme ve farklı endüstriyel protokoller marka ve modele göre değişebilir.

PLC’nin üzerinde gerekli haberleşme bağlantısı bulunmuyorsa ek modül kullanılması gerekebilir. Bu durum maliyeti ve pano alanı ihtiyacını artırabilir.

5. Program ve Hafıza Kapasitesi

Basit bir makineyle çok istasyonlu bir üretim hattının program ihtiyacı aynı değildir. İşlem sayısı, reçete bilgileri, alarm kayıtları ve veri saklama ihtiyacı arttıkça daha yüksek hafıza kapasitesi gerekebilir.

PLC seçiminde şu ihtiyaçlar değerlendirilmelidir:

• Programın tahmini büyüklüğü
• Saklanacak üretim verileri
• Reçete sayısı
• Alarm ve geçmiş kayıtları
• Matematiksel işlemler
• Haberleşme yoğunluğu
• İleride eklenecek fonksiyonlar

Program kapasitesinin proje sınırında seçilmesi, daha sonra yapılacak geliştirmeleri zorlaştırabilir.

6. İşlem Hızı ve Özel Fonksiyonlar

PLC’nin programı ne kadar hızlı taradığı, özellikle hassas zamanlama gerektiren uygulamalarda önemlidir. Standart motor ve valf kontrolünde temel bir PLC yeterli olabilirken hızlı üretim makinelerinde daha yüksek işlem kapasitesi gerekebilir.

Makinede enkoder, hızlı sayıcı, darbe çıkışı, hareket kontrolü veya hassas konumlandırma kullanılacaksa PLC’nin bu fonksiyonları desteklediği doğrulanmalıdır.

Servo kontrolü yapılacak projelerde kaç eksenin yönetileceği ve kullanılacak kontrol yöntemi de önceden belirlenmelidir.

7. Genişleme ve Sistem Uyumluluğu

Makineye ilerleyen dönemde yeni sensör, motor veya istasyon eklenmesi planlanıyorsa PLC’nin genişleme desteği kontrol edilmelidir.

Ek dijital veya analog modüller, haberleşme kartları ve uzak giriş-çıkış sistemleri kullanılarak PLC kapasitesi artırılabilir. Ancak her PLC serisi aynı genişleme imkânlarını sunmaz.

HMI, inverter ve servo ürünlerinin PLC ile haberleşme uyumluluğu da sistem kurulmadan önce doğrulanmalıdır.

8. Ürün Bulunabilirliği ve Yedek Parça

PLC yalnızca ilk kurulum için değil, makinenin kullanım ömrü boyunca değerlendirilmelidir. Kullanılan ürünün piyasada bulunabilirliği, teknik dokümanları ve yedek parça seçenekleri önemlidir.

Çok eski veya üretimden kaldırılmaya yakın bir seri, ilk satın alma sırasında uygun görünse bile ilerleyen yıllarda tedarik problemi oluşturabilir.

Aynı makineden birden fazla üretilecekse standart bir PLC ailesi belirlemek; programlama, yedek parça ve bakım süreçlerini kolaylaştırabilir.

PLC Seçimi İçin Hazırlanması Gereken Bilgiler

Ürün talebinde bulunmadan önce aşağıdaki bilgilerin hazırlanması doğru modelin belirlenmesini kolaylaştırır:

• Dijital giriş ve çıkış adedi
• Analog sinyal sayısı ve türü
• Besleme gerilimi
• Çıkış tipi
• Kullanılacak HMI modeli
• İnverter ve servo bağlantıları
• Haberleşme protokolleri
• Hızlı sayıcı veya darbe çıkışı ihtiyacı
• Genişleme planı
• Uygulamanın kısa açıklaması

Mevcut bir PLC değiştirilecekse ürünün tam model kodu ve bağlı modüllerin etiket fotoğrafları da paylaşılmalıdır.

Fark Otomasyon PLC Ürünleri

Fark Otomasyon; makine üreticileri, fabrikalar ve endüstriyel işletmeler için farklı kapasite ve özelliklerde PLC, genişleme modülü, HMI panel, inverter ve servo ürünleri sunar.

Gebze, Çayırova, Dilovası, Kocaeli, Tuzla ve İstanbul Anadolu Yakası’ndaki işletmeler, proje bilgilerini veya mevcut ürünün model kodunu paylaşarak stok durumu ve uygun seçenekler hakkında bilgi alabilir.

Projeniz için doğru PLC modelini belirlemek üzere Fark Otomasyon ile iletişime geçin.